...Nė dejet e mijė, pra, rrjedh gjak shqiptari dhe pėr kėtė jam krenar...Si racė shqiptarėt nuk janė as tartar-mongolė, as sllavė, por Ilirė, stėrnipėr tė pellazgėve....
Gjeneral Theodhor Pangallos, 1878-1952, ish- kryetar i shtetit grek mė 1926, ishte me origjinė shqiptare. Nė njė sėrė artikujsh tė botuara nė fletoren e pėrditshme "Akropolis", ai e mbrojti me krenari kombin shqiptar.
Pėrveē heronjve shqiptarė nė panteonin grek, historia e Greqisė ka regjistruar edhe shumė figura tė tjera me prejardhje shqiptare qė janė tė njohura pėr shėrbimet e mėdha qė i kanė sjellė Greqisė.
Nė atė atmosferė urrejtje qė ishte rrezik tė njiheshe si shqiptarė edhe nė rrugė, del nė fushėn e burrave njė gjeneral u gjakut tonė, i cili me krenarinė mė tė madhe mbron Kombin shqiptar:"-Me Bullgarėt dhe Shqiptarėt jam i njohur prej shumė kohe. Marrėdhėniet e mia me ta kanė qenė tė ndryshme. Qė nė kohėn e Perandorit Vasilios "Bullgavrasės" tė Bizantit dhe deri mė sot. Nga tė gjithė qeveritarėt grekė, armiku mė i madh kam qenė unė. Qė nga koha e Esat Pashės e sidomos Amet Zogut, miku mė i pėrzemėrt dhe mirėbėrės i Shqipėrisė, jam pėrsėri unė. Ėshtė lehtė tė binden zyrtarėt kompetent mbi kėto fakte po tė hedhin njė vėshtrim nė dosjet e Ministrisė sė Punėve tė Jashtme dhe se si do tė shohim mė poshtė nga zhvillimi i ngjarjeve tė kohės nė fjalė qė gati tė kishin pėrfunduar nė njė aleancė midis Greqisė dhe Shqipėrisė.
Nė foshnjėrinė time flisja vetė shqip, pasi gjyshja qė mė rriti, nuk dinte greqisht. Ajo ishte e bija e aristokratit mė tė shquar tė Magaridhės, Ndon Bilbili, nė shtėpinė e tė cilit vdiq miku i tij i ngushtė, Marshalli i Rumelisė Karaiskaqi.
Nė dejet e mijė, pra, rrjedh gjak shqiptari dhe pėr kėtė jam krenar.
Admirali Kundurjoti, tė tre Nikoladėt (gjyshi, bir dhe nip), Admiral Saqellariu, hero i nėndetėses "L.Kaconi", Lasko dhe shumė grekė tė tjerė tė zgjedhur, janė me prejardhja shqiptarė dhe janė tė njohura shėrbimet e mėdha qė i kanė sjellė Greqisė.
Paparigopulos (historian i madh grek ) shkruan:"...nga tė gjitha kombėsitė qė janė nė Greqi, pėrzierja me gjakun shqiptar prodhoi racėn mė tė shkėlqyer."Hidriotėt, Speciotėt, Miauli, Sahturi dhe mira luftėtarė qė mė 1821 deri sot vėrtetojnė mendimin e Paparigopullojt.
Nuk jam pra armik i Shqipėrisė, pėrkundrazi e simpatizoj popullin shqiptar, i cili nė shumicėn dėrmuese nuk ėshtė pėrgjegjės pėr pabesinė kundėr Greqisė.
Menjėherė sapo erdha nė fuqi nė Qershor 1926, u ndodha para njė keqėsimi tė vėrtet nė marrėdhėniet me Shqipėrinė, pėr shkak tė problemit tė Ēamėrisė. Pėrfaqėsuesi i Shqipėrisė duke prezantuar nė zyrėn politike mė lajmėroi se autoritetet greke mė pėrzunė e nė kundėrshtim me traktatet shpėrngulėn popullatėn shqiptare tė asaj krahine, duke e pėrcjellė nė anėn e detit nė Azinė e Vogėl, dhe se protestimeve tė tij u jepet pėrgjigja se, kėta turko-shqiptarė pėrmblidhen nė marrėveshjen pėr shkėmbimin me popullatėn greke nė Turqi.
Kėrkova shkresat pėrkatėse dhe u binda se interpretimi i Ministrisė nuk kishte bazė, pasi nė traktatin e Lozanit shpreheshin qartės se, muhamedanėt e Epirit konsideroheshin si minoritet dhe nuk pėrfshiheshin nė shkėmbim, si turqit e Thrakės, etj. Pėr sqarime e mė tė plota tė ēėshtjes i telefonave ministrit tonė nė Londėr, tė ndierit Kaklamano, qė kishte pėrfaqėsuar Greqinė nė redaktimin e traktatit. Ky u pėrgjigj pa hezituar se muhamedanėt e Epirit nuk hyjnė nė shkėmbimin dhe se mendimi i ministrisė nuk ishte i drejtė. Thirra menjėherė drejtorin e pėrgjithshėm kompetent, i cili mė tha kėto fjalė habitėse :"Parimisht kanė tė drejtė, por pėr arsye nevoje dhe qėllimi, urdhėrova shpėrnguljen e shqiptarėve pėr tė boshatisur katundet dhe vendosjen nė to tė refugjatėve tanė nga Turqia, nuk vlen tė humbasim kohėn pėr pesė gjashtė mijė shqiptarė Zoti Kryetar!". Mezi u mbajta pa e flakur jashtė me shkelma diplomatin monokėlmbajtės. Njėkohėsisht sipas raporteve policore njė dramė e vėrtet kryhej nė Epir, pasi katundarėt me tė qara shkėputeshin prej vatrave tė tyre ku ishin lindur dhe jetonin prej shekujsh dhe ngarkoheshin nė anijet pėr tu dėrguar nė Azinė e Vogėl.
U dhashė urdhra tė shkarkoheshin dhe tė ktheheshin tė lirė nė katundet e tyre. Shqiptarėt si ēdo racė e vjetėr dhe e prapambetur kanė vese, por kanė edhe disa virtyte tė zgjedhura. Ngjarja e sipėrme ka qenė shkaku kryesor i vendosjes sė marrėdhėnieve tė pėrzemėrta, (midis dy shteteve) tė cilat u zhvilluan gati deri nė arritjen e themelimit tė njė federate tė ardhshme siē do shohim. Presidenti i Republikės, Amet Zogu, me njė letėr tė pėrzemėrt, mė shfaqte mirėnjohjen e vet, tė cilėn nuk do te harroj kurrė. Dhe, pra, deri nė ditėt e shfronėsimit tė tij, sa herė vinte pėrfaqėsues i ri shqiptar nė Greqi, mė porosinė e tij mė vizitonte nė shtėpi dhe mė sillte pėrshėndetjet e mbretit, duke mė drejtuar fjalėn shqip mė thoshte "vėlla i madh".
Dhe kėto kur isha vetėm njė qytetar i thjeshtė si gjeneral i ēmobilizuar. Kjo ėshtė e quajtura "Besa" shqiptare, domethėnė besė dhe mirėnjohje pėr mirėbesim. Po tė hedhim njė vėshtrim nė hartėn e Ballkanit, kuptojmė menjėherė rėndėsinė e madhe tė Shqipėrisė. Pėr shkak tė ngjarjeve tė fundit tani sapo u kuptuan rrethet politike dhe ushtarake nė Greqi, rėndėsinė e Shqipėrisė si bazė sulmi dhe mbrojtjeje. Ushtarakėt grek nė kohėrat e kaluara e dinin kėtė, siē tregohet qartė prej luftėrave tė rrepta dhe tė pėrgjakshme qė u zhvillua nė limanet dhe kalimet malore tė Shqipėrisė, sidomos nė shekujt e fundit tė Perandorisė Bizantine.
Pėr Greqinė Shqipėria mike dhe aleate, pėrbėnė njė fortesė kolosale dhe njė kėrcėnim tė fortė pėr ēdo sulmues tė veriut.
Zgjuarsia e mprehtė e Venizellos e kishte kuptuar kėtė fakt, kur thoshte qė duhet me ēdo sakrificė qė ēėshtja e Epirit tė rregullohet miqėsisht dhe tė vendoset me Shqipėrinė marrėdhėniet mė tė pėrzemėrta. Besoj me patundshmėri nė tė drejtėn e kėtij mendimi. Kėrkova me ēdo kusht e sakrificė kėtė gjė ta vė nė zbatim kur isha Kryetar i shtetit.
Pas kėtyre ngjarjeve u vendosėn marrėdhėniet miqėsore dhe dėrgova nė Tiranė si pėrfaqėsues tė Greqisė Gjeneralin Aleksandėr Kondulin, bashkėvendėsin tim i cili e njihte jo vetėm shqipen e Shqipėrisė sė Jugut qė flitet nė krahinėn tonė, por edhe ato idiomat e labėve e gegėve.
Ėshtė fakt i pakundėrshtueshėm pėr shumė arsye, se po tė zbatohej njė politikė e urtė dhe e qėndrueshme nė ēėshtjen e Shqipėrisė, do tė ishte e mundur qė nė vend tė armiqėsisė, do tė ishte mė e mira, mė e vlefshmja dhe e vetmja mike besnike e Greqisė nė Ballkan.
Si racė shqiptarėt nuk janė as tartar-mongolė, as sllavė, por Ilirė, stėrnipėr tė pellazgėve. Janė historikisht tė provuar, pasojė-racė motėr me racat e vjetra qė zbritėn nga veriu dhe pėrbėnė banorėt e parė tė Heladhės. Nuk kanė asgjė tė pėrbashkėt me Italianėt, serbėt, bullgarėt, kurse me popullin helen lidhen ngushtė nė gjak, trashėgime dhe zakone".Gjeneral Theodhor Pangalos, kujtime, botuar tek e pėrditshmja greke "Akropolis", Athinė.
Pėrkthyer nga shkrimtari Petraq Ktona tek revista "Krahu i Shqiponjės", Nr.2 (14), shkurt 1978, Ēikago tė ShBA-sė, shih edhe tek "Ēamėria" Nr. 5 (24), e merkur 22.04.1992, fq. 8.
____________
You feel you now have control, don't you?
You think you will walk away untested. I promise that my work will continue. That I have ensured.
You think it is over, but the games have just begun.
Download Forum
-----------------------------------------















