Si e provokuan kinezët mërinë e amerikanëve. Çka fshihej në qilarin e ambasadës kineze në Beograd. Ekspertët në çatinë e ambasadës. Cilët fshehen pas akronimit sekret "ATG" në Nato. Stokholm, 7 nëntor – Ajo që e dyshonte shumëkush, e më së shumti kinezët, po vërtetohet katërçipërisht. Bombardimi i ambasadës kineze në Beograd nuk qe kurrfarë gabimi. Kështu u ka rrëfyer një burim brenda Natos gazetave britanike "The Observer" dhe asaj daneze "Politiken". Burimi, identiteti i të cilit mbetet sekreti më i ruajtur i këtyre gazetave, ka pohuar poashtu se urdhëri për bombardimin e ambasadës kineze ka ardhur direkt prej kryetarit amerikan, Bill Klintonit.

-Ambasada qerthull ushtarak
Sipas këtij burimi, qarqet e Natos ishin të irrituara me kohë prej kinezëve. Në fakt, shërbimet zbuluese perëndimore kishin marrur vesh që ambasade kineze në Beograd kish vendosur bashkëpunim të ngushtë me ushtrinë serbe. Në prag të bombardimeve, armata serbe madje kish kërkuar dhe kish marrur leje prej ambasadës që në qilarin e ambasadës të vendosë pajisje për radiolidhje. Të paralajmëruar për këtë aranzhman serbo-kinez, Nato i vëzhgonte me kujdes radiotransmetimet prej qilarit të ambasadës kineze. Ne e dinim që radiotransmetimet e ushtrisë serbe vinin prej ambasadës kineze shumë kohë para se të fillonin bombardimet, i ka thënë burimi sekret gazetës daneze Politiken. Andaj, intensifikimi i tyre pas nisjes së fushatës ajrore kundër serbëve nuk shpëtoi pa u vërejtur. Njoftimet e këtij burimi janë vërtetuar edhe prej disa personave tjerë, kryesisht brenda Departamentit britanik të mbrojtjes.

-Pika që mbushi kupën
Mirëpo, sipas të gjitha gjasave, radiotransmetimet nuk ishin arsyeja e vetme që shpiu deri te bombardimi i godinës së ambasadës. Ato qenë irrituese, por jo ndonjë kërcënim për Naton. Veprimtaria e ambasadës kineze u bë kërcënim pas shkallëzimit të punës së kinezëve në Beograd. Mu në vlug të fushatës ajrore në ambasadë u shfaqën ekspertë të teknikës raketore, të cilën instaluan aparaturë të avancuar në çati të ambasadës. Njoftimet e shërbimeve informative perëndimore ishin unanime. Kinezët po orvateshin ta sofistikojnë sistemin e vet të mbrojtjes kundërraketore, në radhë të parë sistemit e zbulimit dhe përcjelljes së raketave kryqëzore. Lufta e Gjirit Persik më 1991, kur Sadam Hyseini u gjunjëzua ndërsa viktimat perëndimore numëroheshin në gishtat e duarve, i kish bindur gjeneralët kinezë se armata e tyre prej 3.5 mil frymësh ishte e paaftë që ta luftojë Perëndimin. Që atëherë, në Perëndim kishin vërejtur me brengosje se si kinezët po investonin shumë në përsosjen e sistemeve të veta bërthamore e raketore. Pas rrëzimit të papritur të ajrorit "të pazbulueshëm" amerikan, Stealth, brenga e Natos u shumëfishua. Shërbimet perëndimore e morën me mend që kinezët mund të ndërronin informata, psh aso nga çatia e ambasadës, për pjesë të Stealthit.

-Vija "sipërore" e komandës
Megjithatë, vendimi për bombardim të ambasadës kineze nuk kish teori të miratohet në mënyrë formale. Amerikanët mezi kishin arritur t’i bindin evropianët që të hyjnë në luftë me Serbinë. Ç’është më keq, Pentagoni kish vërejtur gjatë tërë fushatës ajrore se serbëve po u venin informacione sekrete direkt prej Natos. Kazermat errësoheshin me kohë, urat dhe rrugët zbrazeshin, nganjëherë vetëm një çerek ore para goditjeve ajrore. Pas rrëzimit të Stealthit, amerikanët e kuptuan përfundimisht që dikush a disa nga eprorët evropianë po spiunonin për serbët. Prandaj, ata vendosën ta zbatojnë krye në vete planin e vet supersekret: goditjen e ambasadës së një vendi të tretë, me potencial bërthamor dhe nominalisht neutral. Fushata kundër Serbisë e kishte nxjerrë efektivisht nga loja që ditën e parë vijën formale të komandës në Nato. Në vend të saj ishte etabluar një vijë dytësore, në të cilën gjen. Uestli Klark i paraqiste propozimet e veta para grupit të përbërë prej Sekretarit të përgjithshëm të Natos, z. Havier Solana, Klintonit dhe tre burrështetasve evropianë, Shirak, Bler dhe Shrëder. Mirëpo amerikanët, të mësuar të mos i shtijnë kurrë të gjitha vezët në një shportë, e kishin etabluar edhe një vijë të tretë të komandës, që, në rast nevoje, t’u vente përsipër të gjitha tjerave. "Attack Targeting Organization", Organizata për shënjestrim sulmues, ekzistenca e së cilës është bërë e njohur botërisht këtyre ditëve, është e aq. "vija sipërore e komandës", që ka autorizim t’ia lëshojë aviacionit amerikan urdhërin për bombardim direkt prej kryetarit amerikan, pa asnjë përzierje nga ana e partnerëve të Natos.

-Goditje e paralajmëruar
Burimet brenda Natos, të cilat kanë folur me media me kusht që të jenë anonime, kanë thënë se mendojnë që Nato duhet t’u ketë dhënë një vërejtje diskrete kinezëve që ta pushojnë veprimtarinë e vet në Begrad. Goditja kundër godinës së ambasadës, thonë ata, sigurisht ka ardhur vetëm pas kësaj vërejtjeje, pasi Pekini zyrtar i ka shtënë veshët në lesh. Mu kjo edhe është arsyeja pse kinezët ishin aq këmbëngulës në akuzat e veta kundër amerikanëve; si thotë një nga burimet e mediave, "ata e dinin që amerikanët e dinin". Këto burime janë unanime. Vendimi përfundimtar për goditje është marrur direkt nga kryetari Bill Klinton, me rekomandim të Shtatmadhorisë amerikane, dhe u është përçuar fluturuesve amerikanë nëpërmes "vijës sipërore të komandës", "Attack Targeting Organization". Natyrisht, të gjitha këto njoftime mohohen me ngulm si nga amerikanët, ashtu edhe nga partnerët e tyre evropianë. Administrata e Klintonit madje i ka afruar Pekinit një dëmshpërblim modest për, si thuhet, "gabimin tragjik" që "i ka turbulluar" marrëdhëniet e dy vendeve.

-"Për inat të vjehrrës…"
Tash për tash, "Rreziku i verdhë" për vendet perëndimore është i papërfillshëm. Përkundër numrit të madhe të ushtarëve nën armë, 3.5 mil frymë, forcat e armatosura kineze nuk paraqesin rrezik për potencialet ushtarake të Perëndimit. Armatimi bërthamor i kinezëve është ende fillestar dhe defanziv. Kina disponon me shtretër raketorë jomodernë dhe gjithsejt 30 raketa ndërkontinentale, krahasuar psh me Amerikën që i ka mëse 10.000 copë. Mirëpo, Kina e ka investuar një pjesë të madhe të buxhetit të vet për zhvillim të ushtrisë. Armata kineze e ka një sektor masiv ekonomik, që ka në dorë mijëra ndërmarrje e sipërmarrje civile që shkojnë me fitim. Ndërkaq analistët perëndimorë dyshojnë që armata kineze furnizohet edhe me fonde tjera sekrete nga ana e qeverisë kineze. Paradoksalisht, këndellja e forcimi i armatës kineze bëhet edhe me ndihmë të Perëndimit. Pas një hetimi të thuktë, policia amerikane ka konkluduar sivjet se Kina ka vjedhur sistematikisht sekrete teknologjike nga industria amerikane. Raporti Koks, i quajtur kështu ngaqë u publikua nga kongresisti Kristofer Koks, thekson se Kina sigurisht është duke i vjedhur edhe më tutje sekretet teknologjike të Perëndimit.

Në raport me shqiptarët, Kina ka luajtur një politikë tejet dyfytyrëshe. Pekini për vete e ndjekë haptazi politikën irredentiste, me anë të së cilës e ka arritur tashmë bashkëngjitjen e Hong-Kongut dhe po e kërkon tashti edhe bashkëngjitjen e Tajvanit. Por, kur vie fjala te Kosova, Pekini ka zgjedhur të këndojë hymne për "integritetin territorial" të Serbisë. Shkaqet e këtij qëndrimi janë dy. Kina u druan përzierjeve perëndimore në Tibet, por edhe kritikave për shkelje të të drejtave humanitare. Ndërhyrja e Natos në Kosovë u ka bërë me dije pushtetmbajtësve diktatorialë në Pekin se ata nuk mund të flejnë më njësoj të qetë si më parë.

E ky leksion i papritur nuk është harruar ende në Pekin. Opinioni kosovar mundet lirisht të presë edhe intermeco tjera kineze në të ardhshmen. Mirëpo, s’është vështirë të merret me mend që ato do të jenë shumë më subtile se episodi i ambasadës kineze në Beograd. Nëmos për arsye tjera, atëherë ngase Pekini, sigurisht, nuk ka hesap të ndërtojë nga një ambasadë të re secilën herë që t’a nxisë mërinë e amerikanëve.
 




____________
You feel you now have control, don't you?
You think you will walk away untested. I promise that my work will continue. That I have ensured.
You think it is over, but the games have just begun.

Download Forum









-----------------------------------------